Magis esse quam videri. Niektóre aspekty badań nad tożsamością rodziny, Kościoła i narodu

Publikacja, którą oddajemy do rąk Czytelników, nosi tytuł Magis esse quam videri. Niektóre aspekty badań nad tożsamością rodziny, Kościoła i narodu. Jest to ujęcie interdyscyplinarne, w którym badania nad tożsamością znalazły się w kręgu zainteresowania psychologów, teologów, filozofów, socjologów, historyków, pedagogów, kulturoznawców, katechetów. Chociaż opracowanie jest owocem sympozjum zorganizowanym na UKSW w Warszawie (5 czerwca 2025 roku), to jednak w jego skład nie weszły wyłącznie referaty tam wygłoszone. Ta publikacja zawiera również artykuły pochodzące z różnych dyscyplin naukowych, dla których problem tożsamości jest przedmiotem badań w perspektywie rodziny, Kościoła i narodu. Jest to jednak tylko „wierzchołek góry lodowej”. Bardzo wiele kwestii dotyczących tożsamości wymaga jeszcze pogłębionych badań.

Chociaż dzisiaj trudno byłoby zrezygnować z używania słowa „tożsamość” w kontekście imigracji i przynależności etnicznej, to jednak okazuje się, że „tożsamość” to termin stosunkowo nowy, a zarazem dość nieuchwytny, chociaż wszechobecny. Jako termin w naukach społecznych wszedł do użytku stosunkowo późno, albowiem dopiero w latach pięćdziesiątych XX wieku. Ci, którzy piszą o tych kwestiach, używają go dość swobodnie, albowiem zakładają, że Czytelnik będzie wiedział, co mają na myśli. Odnosi się do poczucia „ja” danej osoby, czyli szczerej odpowiedzi na pytanie „kim jestem”? W konsekwencji taka odpowiedź dotyczy unikalnych doświadczeń życiowych jednostki, wspomnień, które posiada, celów, które realizuje i wartości, którymi żyje. Taka tożsamość jest dynamiczna i kształtuje się przez całe życie człowieka. To złożone pojęcie oznaczające „samoświadomość” i „identyfikowanie się z grupą”. Istotne jest poczucie przynależności do grupy, wspólnych cech i relacji społecznych, które nas kształtują. Tożsamość to zarówno zbiór cech pozwalających nas rozpoznać w grupie, jak i głębokie poczucie bycia sobą, kimś niepowtarzalnym i spójnym w czasie i przestrzeni. Teksty opracowania zostały zaprezentowane w trzech zasadniczych częściach: tożsamość rodziny, tożsamość Kościoła i tożsamość narodu.