[Nie]Zwykli Ludzie. Wojenne losy kawalerzysty Józefa Zabiłowicza i por. AK Antoniego Zabiłowicza ps. ,,Błyskawica”

Książka [NIE]ZWYKLI LUDZIE to wyjątkowa opowieść przedstawiająca losy dwóch braci: kawalerzysty szwoleżera Józefa Zabiłowicza, odznaczonego Srebrnym Krzyżem Orderu Wojennego Virtuti Militari oraz porucznika Antoniego Zabiłowicza ps. ,,Błyskawica”, wielokrotnie odznaczonego żołnierza Armii Krajowej, uczestnika bitwy na Osowych Grzędach 8/9 września 1944 r., który niemal całe swoje dorosłe życie aż do śmierci poświęcił Polsce i który był po wojnie gnębiony przez UB. Główną ramą czasową są lata ich życia: 1886-1944 w przypadku Józefa i 1902-1951 w przypadku Antoniego. Ponieważ dużą część swojego życia spędzili na terenie ówczesnego powiatu szczuczyńskiego (obecnie grajewskiego), to te tereny są także tłem opisywanych wydarzeń. Okresy ich działalności niepodległościowej pokazują ich jako tych „niezwykłych”, zaś pokojowy okres II RP ukazuje ich sylwetki, jako ,,zwykłych” ludzi. Tłem dla ich losów są ogólne wydarzenia historyczne także w kontekście regionalnym, które miały miejsce w tym czasie. Takie połączenie przenosi ,,wielką historię” tu i teraz do wymiaru regionalnego, do losów indywidualnych jednostek i ich najbliższych. Nabiera ona przez to cech lokalności i staje się nam bliższa. Autor wykorzystał szerokie spektrum materiałów źródłowych, które się wzajemnie bardzo dobrze uzupełniają. Z jednej strony są dokumenty archiwalne, z drugiej zaś relacje i wspomnienia rodzinne. Publikacja przywraca niejako pamięci rodzinnej i lokalnej postaci, które były nie tylko uczestnikami, ale też kreatorami historii. Odkrywa też interesujące fakty i wydarzenia. Bohaterowie pokroju Józefa i Antoniego Zabiłowiczów zbyt często pozostają w mrokach zapomnienia, a to właśnie historie ich życia mogą być inspiracją dla nas współczesnych.